วันข้าราชการพลเรือน ทุกวันที่ 1 เมษายน ของทุกปี

วันข้าราชการพลเรือน
ทุกวันที่ 1 เมษายน ของทุกปี

ประวัติความเป็นมา
เนื่องด้วยวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2471 เป็นวันที่พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือนพุทธศักราช 2471 มีผลใช้บังคับ เป็น การจัดระเบียบข้าราชการฝ่ายพลเรือนให้เป็นมาตรฐาน จึงกำหนดเอาวันที่ 1 เมษายน เป็นวันข้าราชการพลเรือน การจัดงานในวันข้าราชการพลเรือน

การจัดงานในวันข้าราชการพลเรือน มีเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2522 หัวใจของงานส่วนใหญ่ เป็นการมอบเกียรติบัตรยกย่อง สดุดีข้าราชการดีเด่น ในส่วนกลางนายกรัฐมนตรีเป็นประธานในส่วนภูมิภาค ผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธาน

“ข้าราชการไม่ว่าจะอยู่ในตำแหน่งใด ระดับไหน มีหน้าที่อย่างไร ล้วนแต่มีส่วนสำคัญอยู่ในงานของแผ่นดินทั้งสิ้น ทุกคนทุกฝ่ายจึงไม่ควรจะถือตัวแบ่งแยกกัน หากต้องยกย่องนับถือให้เกียรติกัน สมัครสมานร่วมมือร่วมคิดกัน ให้การปฏิบัติบริหารงานของแผ่นดินดำเนินไปอย่างมีเอกภาพ และได้ผลที่พึงประสงค์ สมบูรณ์พร้อมทุกส่วน”

พระบรมราโชวาทของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
พระราชทานแก่ข้าราชการพลเรือน เนื่องในโอกาสวันข้าราชการพลเรือน ปีพุทธศักราช 2546พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน วันที่ 30 มีนาคม ปีพุทธศักราช 2546

ความเป็นมา

         ในปี พ.ศ.2522 อันเป็นโอกาสครบรอบ 50 ปี แห่งการใช้กฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารข้าราชการพลเรือนฉบับแรก คือพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ.2471 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน2472 สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) ส่วนข้าราชการต่างๆ และสมาคมที่เกี่ยว ข้องกับการบริหารงานบุคคลของข้าราชการได้ร่วมกันจัดงาน " สัปดาห์การบริหารงานบุคคล " ขึ้นในระหว่างวันที่ 1-7 เมษายน 2522 ซึ่งได้รับ ความสนใจจากผู้ที่เกี่ยวข้องเป็นจำนวนมาก

         ต่อมาหน่วย งานที่เกี่ยวข้องกับการจัดงานทั้งหลายได้เห็นพ้องต้องกันว่า ควรมีการกำหนดวันขึ้นมาวันหนึ่ง เป็นวันของข้าราชการพล เรือน เพื่อที่ทางราชการจะได้มีโอกาสเผยแพร่ผลงานของข้าราชการพลเรือนที่ได้ ปฏิบัติมา ให้ประชาชนได้รับทราบและเข้าใจบทบาทหน้าที่ของข้า ราชการ และเพื่อให้ข้าราชการพลเรือนทุกคนได้มีโอกาสทบทวนบทบาทหน้าที่ที่ผ่านมา เพื่อจะได้ปรับปรุงเปลี่ยนแปลงบทบาทหน้าที่ให้เหมาะสมและ สอดคล้องกับการพัฒนาประเทศต่อไป

          สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) จึงได้นำเสนอเรื่องต่อคณะรัฐมนตรี ขอให้กำหนดวันที่ 1 เมษายนของทุกปี เป็นวันข้าราชการพลเรือน เนื่องจากเป็น วันที่ตรงกับวันประกาศใช้พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือนฉบับแรก คือวันที่ 1 เมษายน 2472 และเพื่อเป็นการน้อมรำลึกถึงพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้ทรงวาง รากฐานระเบียบข้าราชการพลเรือนทุกกระทรวง ทบวงกรม ให้อยู่ในมาตรฐานเดียวกัน เมื่อคณะรัฐมนตรีได้ มีมติเห็นชอบ สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) จึงได้จัดงานวันข้าราชการพลเรือนขึ้น โดยเริ่มตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2523 เป็นต้นมา

วัตถุประสงค์ของการจัดงานวันข้าราชการพลเรือน

         วันข้า ราชการพลเรือน ตรงกับวันที่ 1 เมษายน ของทุก ปี สืบเนื่องจาก พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือนพุทธ ศักราช 2471ซึ่งเป็นการจัดระเบียบข้าราชการฝ่ายพลเรือนให้เป็นมาตรฐาน มีผลใช้บังคับในวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2471 จึงได้ถือวันนี้เป็นวันข้าราชพลเรื่อนตั้งแต่นั้นมา และการจัดงานในวันข้าราชการพลเรือนก็มีวัตถุประสงค์ดังนี้
         1. เพื่อให้ประชาชนได้เข้าใจถึงบทบาทและหน้าที่ของข้าราชการในการเป็นผู้ให้ บริการ เสียสละ และอุทิศเวลาเพื่อประโยชน์ต่อส่วนรวม
         2. เพื่อให้ข้าราชการได้ตระหนักถึงเกียรติ หน้าที่ สามัคคี ซื่อสัตย์ ซึ่งเป็นคุณสมบัติของข้าราชการ อันจะเปลี่ยนภาพลักษณ์ ทัศนคติ ของประชาชนที่มีต่อข้าราชการให้เป็นไปในทางที่ดีขึ้น
         3. เพื่อเผยแพร่ผลงานใหม่ๆของส่วนราชการที่เกี่ยวข้องกับการให้บริการประชาชน
         4. เพื่อยกย่องส่งเสริมข้าราชการที่มีความประพฤติและผลปฏิบัติงานดีเด่น รวมถึงการเผยแพร่เกียรติคุณข้าราชการดีเด่นให้ปรากฎ อันจะช่วยสร้างขวัญและกำลังใจให้ข้าราชการกระทำความดีตลอดไป
         5. เพื่อให้วันข้าราชการพลเรือน (1 เมษายน) เป็นวันที่มีความหมายอยู่ในความทรงจำ และเป็นที่ยอมรับของข้าราชการและประชาชน โดยทั่วไป

การจัดงานในวันข้าราชการพลเรือน

         การจัด งานในวันข้าราชการพลเรือน ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2522 งานส่วนใหญ่เป็นการมอบเกียรติบัตรยกย่องสดุดีข้าราชการดีเด่น ในกส่วนกลางนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน ในส่วนภูมิภาคผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธาน ทั้งนี้ในปี พ.ศ.2524 ได้จัดให้มี "โครงการคัดเลือกข้าราชการตัวอย่างที่ทำงานให้ประชาชนชื่นใจ" ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น "โครงการคัดเลือกข้าราชการพลเรือนดีเด่น" โดย คัดเลือกข้าราชการพลเรือนดีเด่นตั้งแต่ปี พ.ศ.2526 เป็นต้นมา และได้จัดพิธีมอบเกียรติบัตร แก่ข้าราชการดีเด่นในงานวันข้าราชการพลเรือนของทุกๆ ปีจนถึงปัจจุบัน
         ในการจัดงาน วันข้าราชการพลเรือนในแต่ละปี จะมีการกำหนดหัวข้ออันเป็นจุดเน้นของงาน เพื่อเป็นการแสดงออกถึงความสำคัญของ ภารกิจนั้นๆ ในแต่ละปีด้วย เช่น

• ปี พ.ศ. 2522 เน้นบทบาทหน้าที่ขององค์การกลางบริหารงานบุคคลในราชการพลเรือน
• ปี พ.ศ. 2523 เน้นการเสริมสร้างวินัยของข้าราชการพลเรือน
• ปี พ.ศ. 2524 เน้น "เกียรติ หน้าที่ สามัคคี ซื่อสัตย์ เป็นคุณสมบัติของข้าราชการ "
• ปี พ.ศ. 2525 เน้นการเสริมสร้างจริยธรรมโดยแสดงให้เห็นถึงรูปแบบ และแนวในการดำเนินการที่จะช่วยเสริมสร้างจริยธรรมให้ แก่ข้าราชการพลเรือน และร่วมสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี
• ปี พ.ศ. 2526 เน้นข้าราชการกับการพัฒนาชนบท
• ปี พ.ศ. 2527 เน้นข้าราชการกับการพัฒนาอุตสาหกรรมวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี และการพลังงาน
• ปี พ.ศ. 2528 เน้นข้าราชการกับการให้บริการสาธารณสุขและการส่งเสริมค่านิยมไทย
• ปี พ.ศ. 2529 เน้นข้าราชการกับการให้บริการประชาชน
• ปี พ.ศ. 2530 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว กับข้าราชการพลเรือน
• ปี พ.ศ. 2531 ข้าราชการกับโครงการพระราชดำริ
• ปี พ.ศ. 2532 ทศวรรษหน้าของข้าราชการพลเรือน
• ปี พ.ศ. 2533 การพัฒนาคนเพื่อสนับสนันการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
• ปี พ.ศ. 2534 การส่งเสริมสินค้าส่งออก
• ปี พ.ศ. 2535 คุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อม
• ปี พ.ศ. 2536 การคมนาคม กับการพัฒนาประเทศ

  
กิจกรรมที่ควรปฏิบัติในวันข้าราชการพลเรือน

         ในวันนี้ ข้าราชการพลเรือนจะร่วมกันบำเพ็ญสาธารณประโยชน์ด้านต่างๆ เช่น ว่าการบริจาคโลหิต การช่วยเหลือสงเคราะห์ในองค์กรต่างๆ และกิจกรรมเชื่อมความสามัคคี เช่น การแข่งกีฬา ฯลฯ

ที่มา : http://www.panyathai.or.th/
ผศ.ประชิด สกุณะพัฒน์ และอุดม เชยกีวงศ์ วันสำคัญ. กรุงเทพฯ : ภูมิปัญญา,2549 หน้า 79
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.)
อักษรดอทคอม
วิกิพีเดีย
ภาพประกอบ : อินเทอร์เน็ต